Een waterfilter kopen is één ding — het installeren is een ander verhaal. Afhankelijk van het type filter gaat het om twee minuten werk of om een halve dag klussen onder het aanrecht. In deze gids lopen we door de meest voorkomende systemen heen, van de eenvoudige filterkan tot een volledig omgekeerde-osmose installatie, en vertellen we je precies welk gereedschap je nodig hebt, welke verbindingstypes een rol spelen en wanneer je beter een loodgieter kunt bellen.
Type 1: Filterkan — geen installatie nodig
De filterkan (merken als Brita, Aquaphor of Laica) is de meest toegankelijke optie. Je vult de bovenste kamer met kraanwater, het water druppelt door een actief-koolfilter en je schenkt het gefilterd water uit de onderste kamer.
Tijdsduur: 2 minuten (filterpatroon plaatsen en doorspoelen)
Gereedschap: Geen
Verbindingstype: Geen — volledig losstaand apparaat
Wanneer een loodgieter nodig: Nooit
Beperkingen: Je filtert alleen het water dat je actief inschept. Voor koken, koffie of thee moet je steeds de kan erbij halen. De filtercapaciteit is beperkt (gemiddeld 150–300 liter per patroon, of 4–8 weken).
Type 2: Kraanopzetstuk of -filter
Een kraanfilter schroeft direct op je bestaande keukenkraan. Het heeft een omschakelknop: met de knop open stroomt het water ongefilterd (voor afwassen), met de knop dicht gaat het water door het filter (voor drinken en koken).
Tijdsduur: 10–20 minuten
Gereedschap:
- Eventueel een aansluitadapter (veelal meegeleverd voor gangbare kraanmaten)
- Teflon tape voor de schroefdraadverbinding
Verbindingstype: Schroefdraad op de kraanuitloop, doorgaans M22×1 of M24×1 (metrisch) of een paar andere standaardmaten. Controleer je kraantype voordat je bestelt.
Wanneer een loodgieter nodig: Bijna nooit, tenzij je kraan een afwijkend montagepunt heeft of de schroefdraad beschadigd is.
Let op: Sommige design-kranen hebben geen standaard schroefdraad op de uitloop. In dat geval is een kraanfilter niet geschikt en is een onderaanrechtfilter een betere keuze.
Type 3: Inline onderaanrechtfilter
Een inline filter wordt geplaatst in de koudwaterleiding onder het aanrecht, vóór de kraan. Je behoudt je bestaande kraan en het gefilterde water komt uit dezelfde kraan.
Tijdsduur: 30–60 minuten
Gereedschap:
- Verstelbare moersleutel of waterpomptang
- Emmer of handdoek (water opvangen)
- Teflon tape
Verbindingstype: De meeste inline filters gebruiken ¼" push-fit aansluitingen (ook geschreven als 6 mm push-in). Dit is het meest gangbare systeem bij waterfilters: je drukt de dunne plastic slang in het aansluitstuk en hij vergrendelt automatisch. Lostrekken doe je door tegelijk de blauwe ring in te drukken en de slang eruit te trekken.
Stap-voor-stap:
- Sluit de hoekstopkraan onder het aanrecht (de koude watertoevoer)
- Zet een emmer onder het flexibele aansluitslangje van de kraan
- Verwijder het flexibele slangje van de koude waterinvoer van de kraan
- Schroef het T-stuk of de meegeleverde koppeling op de hoekstopkraan
- Bevestig de filterunit aan de binnenzijde van de kastdeur of op een plat oppervlak
- Verbind de inkomende slang (van T-stuk) en uitgaande slang (naar kraan) via push-fit koppelingen
- Open de hoekstopkraan, controleer op lekken
- Spoel het filter gedurende 3–5 minuten door
Wanneer een loodgieter nodig: Zelden. Handig persoon kan dit prima zelf.
Type 4: Onderaanrecht osmose met aparte tapkraan
Een volledig omgekeerde-osmose systeem bestaat uit 3–5 filtertrappen, een opslagtank en een aparte kleine tapkraan naast de keukenkraan. Dit is de meest complete installatie en vereist een extra boring in het aanrechtblad.
Tijdsduur: 2–4 uur (doe-het-zelf); 1,5–2,5 uur voor een installateur
Gereedschap:
- Boormachine met passende bit (afhankelijk van aanrechtmateriaal: hout, composiet of RVS)
- Siliconen kit voor waterdichte afdichting rond de tapkraan
- Waterpomptang / moersleutel
- Teflon tape
- Emmer
Verbindingstypes:
- ¼" push-fit voor de slangen tussen de filtertrappen en naar de opslagtank — dit is verreweg het meest gebruikte type bij thuisosmoosesystemen
- BSP-draad (British Standard Pipe) voor de aansluiting op de hoekstopkraan: ½" BSP of ¾" BSP, afhankelijk van de leidingdiameter. BSP-aansluiting vereist Teflon tape op de draad
- John Guest push-fit bij duurdere installaties — hetzelfde principe als ¼" push-fit maar van een kwaliteitsmerk dat professionele loodgieters gebruiken
Stap-voor-stap osmose installatie:
Stap 1: Tapkraan monteren
Bepaal de locatie van het extra kraantje, doorgaans naast of achter de bestaande keukenkraan. Boor het gat (standaard 35 mm diameter bij de meeste osmose tapkraantjes). Bij composiet of graniet aanrechtblad is dit het meest kritieke punt — gebruik een diamantboor en werk langzaam met water als koelmiddel, of schakel een professional in.
Stap 2: Wateraansluiting
Sluit de koude watertoevoer af. Koppel het meegeleverde T-stuk of de doorsteekzadel op de koude waterleiding. De meeste moderne osmosesystemen leveren mee: een zelfslijpende doorsteekzadel die je aanklikt op de leidingbuis en de boring zelf maakt — geen extra gereedschap nodig.
Stap 3: Filtertrappen verbinden
Verbind de filterhuizen in de juiste volgorde (sedimentfilter → actief-koolfilter → osmosemembraan → post-koolfilter) via de kleurgecodeerde ¼"-slangen die meegeleverd zijn. De slangen zijn doorgaans voorzien van kleur: blauw voor input, rood voor output naar tank, geel voor afvoer.
Stap 4: Afvoer spoelwater
Het osmosembraan heeft een afvoer nodig voor het concentraat (het water dat niet door het membraan gaat). Verbind de gele afvoerslang via een meegeleverde klem op de sifon onder de gootsteen. Maak hier geen gebruik van BSP-schroefdraad maar van de doorsteekverbinding die meegeleverd wordt.
Stap 5: Opslagtank
Verbind de opslagtank met de meegeleverde slang op de tankaansluiting. Controleer de voordruk in de tank (standaard 0,5 bar bij een leeg systeem — controleer met een bandenspanningsmeter op het kleine ventiel onderaan de tank).
Stap 6: Inbedrijfstelling
Open alle afsluiters geleidelijk. Laat het systeem 30–60 minuten vullen (opslagtank vullen bij de eerste inbedrijfstelling duurt langer). Spoel de eerste vulling door de tapkraan af — dit water bevat nog conserveringsmiddelen van het membraan en moet worden weggespoeld.
Verbindingstypes samengevat
| Type | Gebruik | Beschrijving | |---|---|---| | ¼" push-fit | Slangen waterfilter | Druk slang erin, vergrendelt automatisch | | ½" BSP | Hoekstopkraan | Schroefdraad, afdichten met Teflon tape | | M22×1 metrisch | Kraanopzetstuk | Schroefdraad op kraanuitloop | | John Guest | Professionele installaties | Kwaliteitsvariant van push-fit | | Doorsteekzadel | Aanklikken op leiding | Zelf-slijpend, geen extra boring nodig |
Wanneer is een loodgieter nodig?
Je kunt de meeste filterinstallaties zelf uitvoeren als je handig bent met gereedschap. Een loodgieter is verstandig bij:
- Composiet, graniet of keramisch aanrechtblad: de boring vereist specifiek gereedschap en ervaring
- Waterdruk boven 6 bar: osmosesystemen presteren het best bij 3–6 bar; hogere druk vereist een drukregelaar
- Geen ruimte voor opslagtank: een loodgieter kan creatieve oplossingen bedenken (kast naast aanrecht, muurbevestiging)
- 4-in-1 kraan met boiler en elektrisch: hier komt ook een elektricien aan te pas
- Huurwoning: wijzigingen aan de waterinstallatie vereisen toestemming van de verhuurder; een gediplomeerd installateur geeft meer zekerheid
Kosten indicatie
| Installatieonderdeel | Doe-het-zelf | Met installateur | |---|---|---| | Filterkan | €0 | Niet van toepassing | | Kraanopzetstuk | €0 | €40–60 | | Inline filter | €0 | €60–90 | | Osmose onder aanrecht | €0 (eigen werk) | €100–200 | | 4-in-1 kraan met boiler | €0 (risico) | €200–400 |
Wil je weten welk type waterfilter het beste bij jouw situatie past? Bekijk de uitgebreide selectiegids op waterfilter kopen of ga direct naar het aanbod omgekeerde osmose filters voor systemen inclusief installatie-optie.
Veelgestelde vragen
Kan ik een osmosefilter installeren als ik niet handig ben? De slangen zijn kleurgecodeerd en het systeem werkt met push-fit aansluitingen die geen speciale vaardigheden vereisen. Het moeilijkste deel is het boren van het gat voor de tapkraan. Als dat je aarzelt, vraag dan een installateur alleen voor dat onderdeel en doe de rest zelf.
Wat als mijn waterdruk te laag is? Osmosesystemen hebben minimaal 2–3 bar waterdruk nodig. Bij te lage druk filtert het membraan slecht en is de TDS van het productwater hoog. Sommige systemen hebben een ingebouwde pomp voor lage druk — handig in flats of bij lage waterdruk.
Hoe lang duurt de eerste vulling van een opslagtank? Een standaard 8-liter tank vult zich in 60–120 minuten, afhankelijk van de waterdruk en de productiesnelheid van het membraan. Bij de eerste inbedrijfstelling duurt dit langer door de conserveringsmiddelen in het membraan die worden weggespoeld.
Moet ik het filter jaarlijks laten controleren? Voor eenvoudige filters: nee. Voor een osmosesysteem is het verstandig jaarlijks de filterpatronen te controleren en elke 2–3 jaar het membraan te vervangen. Gebruik een TDS-meter om te controleren of het membraan nog goed filtert.
Conclusie
Van filterkan tot osmose-installatie: elk systeem heeft zijn eigen installatievereisten. De meeste filters zijn goed zelf te installeren met basisgereedschap. De ¼" push-fit verbinding is de standaard bij nagenoeg alle onderaanrecht-waterfilters. Alleen bij boring in hard aanrechtmateriaal of bij complexe 4-in-1 systemen is een professionele installateur echt aan te raden.
Klaar om te kiezen? Bekijk het volledige osmose filter aanbod en vind een systeem dat past bij jouw keuken en technisch niveau.
Lees ook: Waterfilter onder het aanrecht installeren · Osmosefilter installatie stap voor stap · TDS-meter kopen