Kosten PFAS waterfilter: aanschaf, jaarkosten en TCO over 5 jaar

De aanschafkosten varieren sterk per type: filterpitcher EUR 30-80, onderbouw koolstofblok met NSF/ANSI 53 EUR 100-300, onderbouw omgekeerde osmose (RO) EUR 300-800, professioneel inbouwsysteem (4-in-1 kokend water + RO) EUR 800-2.000. De aanschafprijs is echter maar een deel van de totale kosten: filtervervanging, waterverbruik en installatie bepalen mede de totale 5-jaarskosten.

Filterpitcher: EUR 80 per jaar (filter elke 3 maanden EUR 20). Onderbouw koolstofblok: EUR 100 per jaar (filter elke 6 maanden EUR 50). Omgekeerde osmose (onderbouw): EUR 80 per jaar (voorfilters jaarlijks EUR 40, membraan EUR 40 geamortiseerd over 3 jaar). Professioneel systeem: EUR 100-150 per jaar (filters inclusief onderhoud). Let op: in PFAS-hotspot-gebieden wordt aangeraden filters vaker te vervangen, wat de jaarkosten met 20-40% verhoogt.

Een budget onderbouw-osmosefilter (aanschaf EUR 300) kost over 5 jaar circa EUR 700 inclusief vervangende filters (EUR 80 per jaar) en eenmalige installatie (EUR 100). Een premium systeem (aanschaf EUR 800) kost over 5 jaar circa EUR 1.300. Ter vergelijking: flessenwater voor een gezin van 3 personen (4 liter per dag) kost over 5 jaar meer dan EUR 4.000. Na het eerste jaar is een osmosefilter altijd goedkoper dan flessenwater.

In PFAS-hotspot-gebieden vergoeden sommige gemeenten en provincies de aanschaf van een waterfilter. De ILT (Inspectie Leefomgeving en Transport) coordineert in gebieden met ernstige PFAS-verontreiniging (zoals omgeving Dordrecht/Chemours) vergoedingsregelingen. Ook drinkwaterbedrijven zoals Evides bieden in specifieke postcodesgebieden vergoedingen of gratis installatie aan. Raadpleeg uw gemeente en het RIVM-loket voor actuele regelingen in uw regio.

Op jaarbasis is een filterpitcher (EUR 80 filterkosten per jaar) goedkoper dan een osmosefilter (EUR 80-100 filterkosten plus afgeschreven aanschaf). Maar een filterpitcher verwijdert PFAS niet betrouwbaar (20-40% bij sommige modellen, niet gecertificeerd). De vergelijking is dus misleidend: de filterpitcher levert geen daadwerkelijke PFAS-bescherming. Voor effectieve PFAS-verwijdering is de goedkoopste betrouwbare optie een NSF/ANSI 53 gecertificeerd koolstofblok-filter (aanschaf EUR 100-300).

Oudere osmosesystemen produceren 3-4 liter afvalwater per liter gefilterd water. Moderne systemen (2023+) hebben een verhouding van 1:1 of 2:1. Bij een waterprijs van EUR 1,50 per m3 en een gezin van 3 dat 3 liter gefilterd water per dag gebruikt, kost het afvalwater bij een 2:1 verhouding circa EUR 3-4 per jaar. Dit is verwaarloosbaar in de totale kostenberekening.

Doe-het-zelf installatie is kosteloos als u basiskennis van loodgieterij heeft. De installatie duurt 1-2 uur. Benodigde gereedschappen zijn bij de meeste systemen inbegrepen. Professionele installatie door een erkend installateur kost EUR 100-200 per bezoek. Kiest u voor een 4-in-1 kokend-water-kraan met geintegreerde osmose, dan is professionele installatie aan te raden vanwege de elektrische component (EUR 150-250 installatiekosten).

Voor de meeste huishoudens buiten PFAS-hotspot-gebieden biedt een NSF/ANSI 53 gecertificeerd koolstofblok-onderbouwfilter (EUR 100-300 aanschaf, EUR 100 per jaar) de beste prijs-kwaliteitverhouding voor langketenige PFAS. In PFAS-hotspot-gebieden of bij aanwezigheid van GenX is omgekeerde osmose (EUR 300-800 aanschaf, EUR 80 per jaar) de beste investering ondanks de hogere startkosten. Over 5 jaar zijn de totale kosten van een goede RO amper hoger dan van een middelmatig koolstoffilter.