Een nieuwbouwhuis biedt een unieke kans: je kunt een waterfiltersysteem al tijdens de bouw meeplannen in plaats van achteraf inpassen. Dat scheelt niet alleen moeite en kosten, maar geeft ook vrijheid in de keuze van het systeem en de installatielocatie. In dit artikel leggen we uit wat het beste moment is voor installatie, wat je mag verwachten van het standaard leidingwerk in nieuwbouw, en welk filtersysteem het meest geschikt is.
Het beste moment: tijdens of direct na de bouw
Er zijn drie momenten waarop je een waterfiltersysteem kunt installeren in een nieuwbouwhuis:
1. Tijdens de ruwbouwfase (meest ideaal)
Als de leidingen nog open liggen, is het eenvoudigst om:
- Een aftakpunt voor het filtersysteem te laten installeren vlak na de watermeter
- Extra leidingen voor een aparte filtertap te laten aanleggen naar de keuken
- Een afvoerleiding voor osmose-afvalwater te laten meenemen
- Ruimte te reserveren in de meterkast of technische ruimte voor de filterapparatuur
Het laten meenemen van extra leidingen tijdens de bouw kost weinig extra: een loodgieter rekent €50–€150 voor het aanleggen van extra leidingwerk als dat tegelijk met de rest wordt gedaan. Achteraf kost hetzelfde werk €300–€800 of meer door het openhakken van muren en vloeren.
2. Direct na oplevering (tweede kans)
Als je tijdens de bouw geen aanpassingen hebt gedaan, is de periode direct na oplevering — vóórdat de keukens en kasten zijn geplaatst — het op één na gunstigste moment. Loodgieters en installateurs hebben dan nog relatief gemakkelijk toegang tot de leidingen.
3. Na ingebruikname (minst flexibel)
Een waterfilter achteraf installeren kan altijd, maar brengt beperkingen mee:
- Minder keuze voor installatielocatie
- Meer verstoring (openhakken, tijdelijk water afsluiten)
- Hogere installatiekosten
Voor een eenvoudige filter onder het aanrecht is dit nog relatief eenvoudig. Voor een centrale installatie of osmosesysteem met aparte tap zijn de kosten aanzienlijk hoger.
Wat zit er standaard in nieuwbouw leidingwerk?
Leidingmaterialen in moderne nieuwbouw
Traditioneel werd drinkwaterleidingwerk aangelegd in koper. Koperen leidingen hebben voordelen (antimicrobieel, duurzaam) maar ook nadelen: in zachter of zuur water kan koper oplossen en voor gezondheidsrisico's zorgen, met name bij baby's en jonge kinderen.
Moderne nieuwbouw gebruikt steeds vaker kunststof leidingen:
- PEX (cross-linked polyethyleen): flexibel, vorstbestendig, bestand tegen chloor in drinkwater. Meest gebruikte materiaal in hedendaagse nieuwbouw.
- HDPE (high-density polyethyleen): duurzaam en gebruikt in grotere diameters voor hoofdleidingen.
- PP-R (polypropyleen random copolymeer): hittebestendig, voor warm en koud water.
- Multilayer (PEX-Al-PEX): combinatie van kunststof en aluminium, dimensiestabiel bij temperatuurwisseling.
Voordeel van kunststof leidingen: geen corrosie, geen koperaanslag, minder kalkafzetting door gladde binnenwand. Nieuw leidingwerk heeft in principe geen ijzer- of koperverontreiniging die gefilterd moet worden.
Aandachtspunt: nieuwe leidingen kunnen nog productieresten bevatten: vluchtige organische stoffen (VOS) uit plastic, smeermiddelen, of restanten van ontstoppen. In de eerste weken na oplevering is het aan te raden het systeem goed door te spoelen.
Standaard water-installaties in nieuwbouw
Wat je doorgaans wél aantreft in nieuwbouw:
- Watermeter en afsluitkraan bij de voordeur/meterkast
- Warm- en koudwaterleiding naar keuken, badkamer en toiletten
- Aansluiting voor wasmachine en vaatwasser
- Soms: voorbereiding voor buitenkraan
Wat je niet standaard aantreft:
- Waterontharder of onthardingsinstallatie
- Filteraansluiting in de keuken
- Aparte filtertap
- Osmose-afvoer naar de keuken
Waterhardheid op nieuwbouwlocaties
De waterhardheid verschilt sterk per regio in Nederland. Nieuwbouwwijken worden doorgaans gebouwd aan de stadsranden en in groeikernen — locaties die om waterhardheid-overwegingen variëren.
Hardwatergebieden met actieve nieuwbouw
| Regio | Waterhardheid (°dH) | Hardheidsklasse | |---|---|---| | Groot Amsterdam / IJburg | 15–20 | Hard | | Almere / Flevoland | 5–10 | Zacht-matig | | Utrecht / Nieuwegein | 10–16 | Matig-hard | | Den Haag / Leidschenveen | 18–22 | Hard | | Breda / Tilburg | 12–18 | Matig-hard | | Groningen | 5–9 | Zacht | | Nijmegen / Arnhem | 16–22 | Hard | | Eindhoven / Helmond | 16–24 | Hard-zeer hard |
In harde watergebieden (>15 °dH) is de kans op kalkschade significant. Nieuw leidingwerk heeft weliswaar geen bestaande kalkafzetting, maar bouwt die na ingebruikname snel op — met name in de warmwaterleiding, geiser en vaatwasser.
Meer over de gevolgen van hard water en hoe je de hardheid van jouw water kunt opzoeken, lees je in ons artikel over hardwatergebieden in Nederland.
Welk filtersysteem is het meest geschikt voor nieuwbouw?
Optie 1: Omgekeerde osmose systeem (aanbevolen voor drinkwater)
Een RO-systeem geeft de beste waterkwaliteit voor drinkwater, koken en koffiezetapparaten. In nieuwbouw is het ideaal om dit systeem direct mee te plannen, omdat:
- Je de afvoerleiding voor concentraat meteen kunt aanleggen
- Een aparte tap voor gefilterd water makkelijk meegepland wordt
- Er ruimte is voor het systeem onder het aanrecht of in de technische ruimte
Wat je nodig hebt bij nieuwbouwinstallatie:
- Koudwaterleiding onder het aanrecht (standaard aanwezig)
- Afvoerleiding (koppeling op sifon of apart rioolaansluiting)
- Stopcontact voor eventuele pomp of UV (230V, geaard)
- Ruimte van circa 40 × 40 × 50 cm voor het systeem + opslagtank
Optie 2: Centrale waterontharder
Voor huishoudens in hard watergebied die problemen met kalkschade willen voorkomen voor het hele huis — niet alleen voor drinkwater — is een centrale waterontharder een goede keuze.
In nieuwbouw plannen betekent:
- Ruimte in de technische ruimte of meterkast voor de ontharder (typisch 40–60 cm breed)
- Afvoer voor regeneratiewater (naar riolering)
- Zoutopslag (50–100 kg zout per maand bij hard water)
Een centrale ontharder behandelt al het water in huis, inclusief de verwarming, wasmachine en vaatwasser. Combineer dit eventueel met een compact RO-systeem in de keuken voor echt puur drinkwater.
Optie 3: Combinatiesysteem (meest compleet)
De ideale setup in nieuwbouw combineert beide:
- Waterontharder op de centrale watertoevoer (voor kalkbescherming van het hele huis)
- RO-systeem op de keukentap (voor hoogwaardig drinkwater)
Dit is de meest complete aanpak, maar ook de meest kostenintensieve. De investering bij nieuwbouw is echter relatief laag ten opzichte van achterafinstallatie, en de bescherming van het leidingwerk en apparatuur betaalt zich over de jaren terug.
Aandachtspunten bij nieuwbouwinstallatie
Nieuwbouwkorting bij installateurs: Veel installateurs bieden kortingen bij nieuwbouw omdat het leidingwerk nog open ligt. Vraag altijd een offerte op en vergelijk.
Druk en debiet controleren: Nieuwbouw heeft doorgaans een goede waterdruk (4–6 bar), maar laat dit meten vóór installatie van een RO-systeem.
Tijdelijke waterkwaliteit bij oplevering: In de eerste maanden na oplevering kan het water wat troebeler of anders van samenstelling zijn door restanten in het leidingwerk. Spoel het systeem goed door en overweeg een korte testperiode met een TDS-meter.
Bouwwater vs. drinkwater: Tijdens de bouw wordt soms bouwwater gebruikt (niet voor menselijke consumptie). Controleer na oplevering dat de leidingen zijn doorgespoeld en dat de watermeter is aangesloten op het reguliere drinkwaternet.
Conclusie
Nieuwbouw biedt de beste kansen voor een goed geïntegreerd waterfiltersysteem. Plan vroeg, zorg dat de installatievoorzieningen worden meegenomen in de bouw, en kies een systeem dat past bij de waterhardheid in jouw regio.
Wil je weten welk osmosesysteem het beste past bij jouw nieuwbouwwoning? Bekijk ons aanbod via omgekeerde osmose kopen.
Lees ook: Waterfilter installatie kosten: wat kost een professionele installatie? en Waterfilter kopen: complete gids voor beginners