Kalk in kraanwater is opgelost calcium en magnesium; hoe meer daarvan, hoe harder het water en hoe meer kalkaanslag je ziet op kranen en in apparaten. De hoeveelheid verschilt sterk per regio, omdat waterbedrijven uit verschillende bronnen putten. In Nederland drukken we hardheid meestal uit in Duitse hardheidsgraden (dH), soms ook in Franse graden of in millimol per liter.
Hoeveel kalk zit er in Nederlands kraanwater?
Op basis van onze waterhardheid-dataset per gemeente (350 gemeenten en hun waterbedrijven) loopt de hardheid indicatief van ongeveer 5 dH tot 19 dH. De grenswaarden die we hanteren:
| Categorie | Hardheid (dH) | Kenmerk | | --- | --- | --- | | Zacht | onder 8 | Weinig kalkaanslag | | Matig (hard) | 8 tot 14 | Zichtbare aanslag mogelijk | | Hard tot zeer hard | boven 14 | Duidelijke kalkaanslag |
Enkele voorbeelden uit de dataset: Rotterdam (Evides) ongeveer 7 dH, Amsterdam (Waternet) en Den Haag (Dunea) rond 8 dH, Utrecht (Vitens) circa 12 dH, en Eindhoven (Brabant Water) tot 18 dH. De exacte waarde voor jouw adres publiceert je eigen waterbedrijf per postcode; die is leidend boven een regionaal gemiddelde.
Wat betekenen die dH-getallen concreet?
Een dH-waarde zegt hoeveel opgeloste calcium en magnesium er in het water zit. Hoe hoger, hoe sneller je kalkaanslag ziet en hoe vaker je apparaten moet ontkalken. Bij 5 dH merk je in de praktijk weinig; bij 15 dH of meer krijg je binnen enkele weken zichtbare aanslag op de waterkoker en in de douche. Voor het instellen van een waterontharder is de dH-waarde bovendien essentieel: stel je hem verkeerd in, dan regenereert hij te vaak of te weinig.
Is hard water in Nederland ongezond?
Nee. Kalk in drinkwater is niet schadelijk voor de gezondheid; het calcium en magnesium dragen zelfs licht bij aan je mineraalinname. Hard water is vooral een praktisch probleem: kalkaanslag op kranen, in de waterkoker, in de wasmachine en op sanitair. Al het Nederlandse kraanwater voldoet aan de wettelijke drinkwaternormen en wordt streng gecontroleerd door de waterbedrijven en de toezichthouder. Zacht water is dus niet gezonder dan hard water; het is alleen prettiger tegen kalkaanslag.
Waarom verschilt de hardheid zo per regio?
De hardheid hangt af van de bron. Water uit kalkrijke bodemlagen, vaak in het zuiden en oosten van het land, is harder. Water uit de duinen of uit zachtere bronnen, zoals in delen van het westen en noorden, is doorgaans zachter. Sommige waterbedrijven ontharden het water bovendien centraal in het zuiveringsproces, waardoor de hardheid aan je kraan lager kan uitvallen dan de bron zou doen vermoeden. Dat is een reden waarom twee steden op korte afstand toch een verschillende hardheid kunnen hebben. Wil je weten wat hardheid betekent voor kalkbestrijding in huis, lees dan kalk in huis.
Hoe weet ik de hardheid van mijn eigen kraanwater?
Er zijn drie manieren. De eenvoudigste is de website of klantenservice van je waterbedrijf raadplegen; die publiceren de hardheid per leveringsgebied. Daarnaast kun je zelf meten met een teststrip of een meter, al is dat minder nauwkeurig. Voor een globale indruk volstaat onze dataset per gemeente. Wil je precies weten hoe je zelf meet, dan helpt onze uitleg over waterkwaliteit testen.
Wat doe ik tegen kalk als mijn water hard is?
Bij hardheid boven 14 dH loont het vaak om kalk aan te pakken: een waterontharder voor de hele woning, of gerichte ontkalking van apparaten. Twijfel je welke oplossing bij jouw hardheid past, gebruik dan de keuzehulp. Wil je vooral je drinkwater verbeteren in plaats van de hele woning ontharden, dan is een omgekeerde osmose filter kopen een gerichte optie.
Verandert de hardheid door het jaar heen?
De hardheid van je kraanwater is redelijk stabiel, maar kan licht schommelen wanneer een waterbedrijf tijdelijk uit een andere bron put of het zuiveringsproces aanpast. Grote sprongen zijn ongebruikelijk; je hoeft dus niet te vrezen dat zacht water plotseling hard wordt. Voor het instellen van een waterontharder gebruik je de actuele opgave van je waterbedrijf, en die controleer je bij voorkeur eens per paar jaar. Merk je opeens meer of minder kalkaanslag dan gewend, dan kan een wijziging bij het waterbedrijf de oorzaak zijn en loont het de moeite de hardheid opnieuw op te vragen.
Bron: onze on-site waterhardheid-dataset per gemeente (afgeleid van opgaven van drinkwaterbedrijven, 2026) en Vewin/RIVM voor de landelijke context. Categoriegrenzen: zacht onder 8 dH, hard boven 14 dH.