Chroom-6 is een naam die bij veel Nederlanders een onaangenaam gevoel oproept — en niet zonder reden. Het schandaal rondom DuPont/Chemours in Dordrecht heeft het bewustzijn over industriële verontreiniging van drinkwater sterk vergroot. Maar wat is chroom-6 precies, hoe gevaarlijk is het echt in drinkwater, en wat kun je zelf doen als je er niet helemaal gerust op bent? Dit artikel geeft een volledig, eerlijk overzicht.
Wat is chroom-6?
Chroom (Cr) is een metaal dat in de natuur voorkomt in de aardkorst. Het heeft meerdere oxidatietoestanden, maar de twee meest relevante voor de volksgezondheid zijn:
- Chroom-3 (Cr(III)): de driewaardig chroomvorm, die van nature in veel voedingsmiddelen voorkomt (broccoli, vlees, granen) en zelfs een essentieel sporenelement voor mensen is. Relatief laag toxisch.
- Chroom-6 (Cr(VI)): de zeswaardig chroomvorm, ook wel hexavalent chroom of chroomtrioxide genoemd. Dit is een sterke oxidator die bij inademing en inname kankerverwekkend werkt.
Chroom-6 komt in het milieu terecht door industriële processen: galvaniseren, leerbewerking, het gebruik van chroomhoudende verf (zoals in de luchtvaartindustrie en scheepsbouw), en de productie van bepaalde chemicaliën. Het is oplosbaar in water en verplaatst zich makkelijk door de bodem naar grondwater.
Het Nederlandse schandaal: DuPont en Chemours in Dordrecht
Het bekendste geval van chroom-6-vervuiling in Nederland speelde zich af in Dordrecht, op en rondom het terrein van de chemische fabriek die ooit DuPont heette en later werd omgedoopt tot Chemours. De fabriek produceerde er jarenlang PFAS-stoffen (teflon en verwante verbindingen), maar ook bij andere processen op het terrein kwamen schadelijke stoffen vrij.
Chroom-6 was al decennia lang aanwezig in het grondwater rondom de fabriek. Medewerkers die jarenlang met chroom-6-houdende verf hadden gewerkt bij het onderhoud van apparatuur — met name uitzendkrachten die onvoldoende waren geïnformeerd en beschermd — liepen ernstige gezondheidsschade op. In 2019 werden de eerste onderzoeksresultaten naar buiten gebracht die de link bevestigden tussen de blootstelling en verhoogde ziekte- en sterftecijfers onder de betrokken arbeiders.
Het chroom-6-schandaal in Dordrecht ging dus primair over werknemersblootstelling, niet over vervuiling van het drinkwaternet. Maar de kwestie zette ook het breder maatschappelijke debat over chroom-6 in grondwater en de bescherming van consumenten op scherp.
Was het drinkwater in Dordrecht vervuild?
De drinkwatervoorziening in Dordrecht werd aangeleverd door Oasen, dat zijn water betrekt uit de Lek — oppervlaktewater, niet uit het verontreinigde grondwater op het industrieterrein. Drinkwaterbedrijven voeren uitgebreide zuivering uit en monitoren op tientallen parameters. Er zijn geen aanwijzingen dat het drinkwater bij de kraan in Dordrecht ooit boven de normen voor chroom-6 heeft gezeten.
Dat neemt niet weg dat de aandacht voor industriële verontreiniging van grondwater — inclusief in waterwingebieden — terechter is geworden dankzij dit schandaal.
Huidige situatie: chroom-6 in Nederlands drinkwater
In Nederland zuiveren drinkwaterbedrijven hun water tot ver onder de geldende normen. De Europese drinkwaterkwaliteitsrichtlijn (Drinkwaterrichtlijn 2020/2184) stelt een parameterwaarde van 25 µg/L voor totaal chroom in drinkwater. Voor chroom-6 specifiek bestaat er momenteel geen aparte EU-parameterwaarde, maar Nederland heeft aanvullende normen vastgesteld via de Regeling Drinkwaterkwaliteit.
In de praktijk liggen de chroomgehaltes in Nederlands leidingwater ver onder de detectielimiet van 1 µg/L. Periodieke rapportages van drinkwaterbedrijven bevestigen dit consistent.
Groter risico bij privéputten: Net als bij arseen en nitraat vormen particuliere waterputten en grondwaterwinningen in industrieel beïnvloede gebieden het grootste risico. Als je woning in de nabijheid van (voormalige) chroom-houdende industrie, metaalbe- en verwerkingsbedrijven of oude stortplaatsen staat, en je gebruikt een eigen waterput, dan is een analyse aan te raden.
Bekijk ook ons artikel over waterkwaliteit in Nederland voor een algemeen beeld van wat er in leidingwater zit.
Gezondheidseffecten van chroom-6
Chronische blootstelling via drinkwater
Het IARC (Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek) heeft ingeademd chroom-6 ingedeeld als Groep 1 carcinogeen — bewezen kankerverwekkend bij mensen, met name longkanker. Voor chroom-6 via inname (drinkwater) is de classificatie minder eenduidig; epidemiologische studies zijn moeilijker vanwege co-blootstelling aan andere stoffen.
De Amerikaanse milieuorganisatie EPA heeft een levenslange blootstellingsnorm voor chroom-6 via drinkwater vastgesteld op 0,07 µg/L (een uiterst strenge norm). De EU-norm van 25 µg/L voor totaal chroom is gebaseerd op een andere risicoafweging.
Andere gezondheidseffecten
Naast het kankerrisico bij langdurige hoge blootstelling zijn bij chroom-6 ook gastro-intestinale irritatie, lever- en nierschade en allergische huidreacties beschreven. Bij de uiterst lage concentraties in Nederlands leidingwater zijn deze effecten niet aan de orde.
Kwetsbare groepen
Kinderen, zwangere vrouwen en mensen met een verminderde nierfunctie verdienen extra aandacht bij twijfel over waterkwaliteit. Neem bij twijfel altijd contact op met je gemeente of drinkwaterbedrijf voor actuele meetgegevens.
Verwijdert omgekeerde osmose chroom-6?
Ja, en heel effectief. Een omgekeerde-osmosefilter (RO-systeem) is de meest effectieve huishoudelijke technologie voor de verwijdering van chroom-6 uit drinkwater.
Hoe werkt het? Het RO-membraan heeft poriën van slechts 0,0001 micron — veel te fijn voor chroomionen (die als Cr(VI)-oxyanionen (CrO₄²⁻ of Cr₂O₇²⁻) in oplossing zitten). Het membraan keert deze ionen terug en voert ze via de afvoerstroom af. Een goed werkend RO-systeem verwijdert doorgaans 85–97% van chroom-6.
**Vergelijking van filtertechnieken:Lees ook: Arseen in drinkwater: gevaarlijk en wat kun je doen? en Waterkwaliteit in Nederland: wat zit er in ons leidingwater?