Wat is een waterfilterkan? Brita, BWT en alternatieven

Een waterfilterkan filtert leidingwater via een tweestapsproces. Eerst passeert het water een actief-koolstofkorrel die chloor, organische verbindingen en smaak- en geurmoleculen adsorbeert. Daarna loopt het door een ionenwisselaarhars die calcium- en magnesiumionen gedeeltelijk vervangt door natrium- of waterstofionen. Dit verlaagt de waterhardheid en verbetert de smaak. Het gefilterde water druppelt in het onderste reservoir van de kan.

Nee, een standaard Brita Maxtra+ cartridge verwijdert minder dan 10% van de nitraten in leidingwater. Ionenwisselaars zijn niet selectief genoeg voor nitraat bij de gebruikelijke filtergrootte en doorloopsnelheid. Als nitraat een zorg is — bijvoorbeeld bij een privéput of in een landbouwintensieve regio — biedt omgekeerde osmose de enige betrouwbare oplossing voor thuisgebruik.

De meeste merken adviseren vervanging elke 4 tot 6 weken, of na 100 tot 150 liter, afhankelijk van de waterhardheid in jouw regio. Bij hard water (>14°dH) kan de ionenwisselaar sneller verzadigd raken, waardoor je frequenter moet wisselen. De meeste kannen hebben een indicator die de gebruiksduur bijhoudt. Het negeren van de vervangtermijn vermindert de filterprestaties merkbaar.

Brita gebruikt een combinatie van actief kool en ionenwisselaar (Maxtra+ Pro voegt ook een pleated membraanlaag toe). BWT onderscheidt zich door hun Magnesium Technology: de ionenwisselaar wisselt calciumionen uit voor magnesiumionen in plaats van natriumionen, wat de smaak voor koffie en thee verbetert. BWT-cartridges zijn gemiddeld €1 tot €2 duurder, maar produceren water dat geschikter is voor specialty coffee. Filterprestaties op chloor en smaak zijn vergelijkbaar.

Ja, gefilterd kraanwater is veilig en gezond. Nederlandse drinkwaterkwaliteit is al uitstekend; de filterkan verbetert smaak en verwijdert restchloor. Let op: de kan filtert geen bacteriën of virussen. Als het kraanwater om wat voor reden ook bacteriologisch verdacht is — zoals na een leidingbreuk — is een filterkan geen beschermingsmaatregel. Gebruik dan gekookt of gebotteld water.

NSF/ANSI 42 certificeert dat een filter aantoonbaar chloor, smaak en geur vermindert (esthetische contaminanten). NSF/ANSI 53 is strenger: het certificeert reductie van gezondheidsrelevante stoffen zoals lood, kwik en cysten tot onder de EPA-drempelwaarden. Een filter met alleen NSF/ANSI 42 verbetert smaak maar biedt geen gezondheidsgarantie. Let bij de aankoop op welk certificaat van toepassing is op de cartridge, niet alleen op de kan.

De aanschafprijs van de kan is €20 tot €60. Cartridges kosten €4 tot €10 per stuk en gaan mee voor 100 tot 150 liter of 4 tot 6 weken. Bij een huishouden van twee personen dat 2 liter per dag filtert, verbruik je circa 8 tot 10 cartridges per jaar: jaarlijkse kosten tussen €40 en €100. Merkloze cartridges zijn goedkoper, maar prestaties variëren sterk.

Een filterkan verwijdert chloor, deels kalk en organische verbindingen, maar laat nitraten, PFAS, zware metalen en microbiologische contaminanten vrijwel ongemoeid. Een omgekeerde osmose systeem filtert op moleculair niveau en verwijdert 95 tot 99% van vrijwel alle opgeloste stoffen, inclusief PFAS, zware metalen, nitraten en microplastics. Osmose kost meer in aanschaf (€150–500), maar kan per liter goedkoper uitkomen dan flessenwater en biedt een fundamenteel hogere zuiverheidsgraad.

Een filterkan volstaat niet als: (1) je water afkomstig is van een privéput met nitraat- of bacteriologische belasting, (2) je in een PFAS-gevoelig gebied woont, (3) je babyvoeding bereidt met kraanwater (zuigelingen zijn gevoeliger voor nitraat en bacteriën), (4) je zwaar water hebt (>20°dH) en kalkaanslag in apparaten wilt vermijden, of (5) je bewust wilt zijn van microplastics of medicijnresten in je drinkwater.

Dit is omstreden. De Nederlandse drinkwaternorm voor nitraat (50 mg/L) is al afgestemd op volwassenen; zuigelingen hebben een lagere drempelwaarde van circa 10 mg/L. Een waterfilterkan verwijdert nitraat nauwelijks. Bovendien kan een slecht onderhouden filterkan bacteriën accumuleren. Voor babyvoeding adviseren gezondheidsinstanties — waaronder het RIVM — gebruik van gekookt leidingwater of specifiek gecertificeerd bronwater. Overleg met je consultatiebureau.